را شاكرم كه توان گام نهادن در راه تحصيل علم و معرفت را به من عطا فرمود. بر خود فرض مي دانم از زحمات عالمانه و دلسوزانه استاد محترم راهنما جناب آقاي دکتر منوچهر توسلي ناييني نهايت سپاسگزاري و قدرداني را داشته باشم.

چکيده
مقدمه
1- بيان مساله
2- سوالات تحقيق
3- فرضيه ها
4- سوابق پژوهش
5- اهداف تحقيق
6- روش شناسي پژوهش
7- ضرورت انجام تحقيق
8- ساماندهي تحقيق
فصل اول- کليات و مفاهيم
1-1-تعاريف
1-1-2-موجر و مستاجر در قراردادهاي نفت و گاز
1-1-3-تعريف روشهاي جايگزين حل و فصل اختلافات
1-1-4-انواع روشهاي حل اختلاف
1-1-4-1-روش‌هاي سنتي حل اختلافات
1-1-4-2-روشهاي مدرن حل و فصل اختلافات
1-1-5-روشهاي جايگزين حل و فصل اختلافات و مزاياي آن
1-2-انواع روشهاي جايگزين حل و فصل اختلافات
1-2-1-مذاکره
1-2-2-مساعي جميله
1-2-3-ميانجيگري
1-2-4-کارشناسي
1-2-5- مذاکره
1-2-6-سازش
1-2-7-داوري
1-2-1-تعريف داوري
1-2-2-داوري بين المللي
1-2-3- داوري تجاري بين المللي
1-3- انواع اختلاف هاي نفت وگاز
فصل دوم- سازوکارهاي داوري در حوزه نفت و گاز
2-1-طرفين اختلاف
2-2-شروع جريان دادرسي
2-3-قانون حاکم
2-3-1-انتخاب صريح قانون حاکم بر قرارداد
2-3-2-لزوم يا عدم لزوم ارتباط قانون منتخب با قرارداد
2-3-3-قانون حاکم بر مذاکرات پيش از انعقاد قرارداد
2-4-1-کنوانسيون ايکسيدبراي حل مجادلات سرمايه گذاري
2-4-2-قوانين بين المللي حاکم بر اقدام توافق نامه ها و آراء داوري
2-4-3-اتخاذ قانون مدل آنسيترال
2-4-4- اصلاحات ايکسيد در کشورهاي آمريکاي لاتين
2-4-5- ارتباط ايکسيد با مقوله انرژي
2-5-راه حل‌هاي جايگزين براي حل اختلاف (اي دي آر)
2-5-1-تعيين کارشناس
2-5-2-مذاکره
2-6-روش هاي مدرن حل اختلاف در حوزه نفت و گاز
2-6-1-ميانجي‌گري
2-6-2- گوناگوني روشهاي حل اختلاف
2-6-2-1-اهداف حل اختلاف طرفين
2-6-2-1-1-اهداف موجر
2-6-2-1-2-اهداف مستاجر
2-6-2-2-داوري اختلافات اجاره نامه
2-6-2-2-1-الزامات ساختاري
2-6-2-2-2-شناخت اختلاف
2-7-مديريت فرايند حل اختلاف
2-8-آشکار کردن جريان فکري داور
2-9-نگراني‌هاي هزينه‌اي
2-10- صدور راي در اختلافات حوزه نفت و گاز
3-11-اجراي آراي داوري
نتيجه گيري و پيشنهادها
فهرست منابع و مآخذ
چکيده:
آنچه در اين پايان نامه مورد بررسي قرار گرفته بررسي قوانين و مقررات و اصول مربوط به داوري در حوزه قراردادهاي نفت و گاز مي باشد. مذاکره، مساعي جمليه، ميانجيگري، کارشناسي، مذاکره و سازش و در نهايت داوري، مي توانند به بهترين شکل حق هاي قانوني طرفين را تضمين نموده و در بر اين اساس آنان را به اهداف اقتصادي خود نيز نزديک نمايد. بسياري از اين روشهاي حل و فصل اختلافات امروزه با روش هاي سنتي که پيش بيني آن در قوانين و رويه ها موجود بود متفاوت شده و از اين رو بحث از روش هاي مدرن حل و فصل اختلافات در حقوق موضوعه و رويه قضايي راجع به نفت و گاز مطرح شده است. کشور ايران نيز با توجه به اينکه از لحاظ سياسي و اقتصادي نفت و گاز يکي از شريان هاي اصلي حياتش محسوب مي شود مي تواند با رويکرد هزينه منفعت به اين موضوع از مزاياي آن در حل و فصل اختلاف هاي مربوط به نفت و گاز استفاده نمايد.
واژگان کليدي:
داوري، مذاکره، نفت و گاز، دادرسي، روشهاي جايگزين حل و فصل اختلافات

مقدمه
يکي از چالشهاي مهم در حوزه صنعت نفت و گاز با توجه به اختلاف هاي وسيعي که در آن به وجود مي آيد مقوله داوري در اين حوزه است. از آنجا که نفت و گاز هر ساله حجم کلاني از سرمايه کشورهاي نفت خيز را به خود اختصاص مي دهد و کشورهاي مرتبط با اين منبع، همواره با چالش هاي تجارت جهاني در اين مورد درگير مي باشند؛ درصدند که بهترين راه حل را براي اختلاف جستجو نمايند.
شايد اولين راه حل و قديمي ترين راه حل ها، حل اختلاف از طريق دادگاه ها باشد. در اين شيوه اما به دليل زمان بر بودن و طولاني شدن فرآيند رسيدگي و همچنين به علت آنکه بعضاً هزينه زيادي را براي طرفين درگير در اختلاف به همراه دارد نقدهايي وجود دارد که بحث در مورد آن از حيطه اين پايان نامه خارج است. امروزه مساعي دولتها و حتي سازمانهاي بين المللي در اين جهت بوده است که بهترين، سريعترين و شايد ارزانترين روش يعني داوري را در حوزه نفت و گاز انتخاب نمايند.
استفاده از شيوه داوري با توجه به قدمت آن و مزايايي از جمله، سريع بودن، ارزان بودن، مبتني بر آراء دموکراتيک طرفين بودن و همچنين اصالت به نظرهاي مختلف مد نظر قرار گيرد. اما بايد در نظر داشت که با توجه به تخصصي شدن جوامع، استفاده از شيوه داوري خود تابع معيارهاي تخصصي شده است. تخصصي شدن اين موضوع نياز به تبيين حوزه هاي علمي مربوط به موضوع و شناخت دقيق تر جنبه هاي مبهم آن دارد. در اين راستا استفاده از آموزه هاي حقوق تطبيقي و به خصوص کشورهايي که نه از حيث نظام حقوقي، بلکه به دليل درگير بودن با موضوع و داشتن منابع نفت و گاز با اين حوزه درگير بوده اند را مي توان وارد کارزار پژوهش نمود. در اين پايان نامه نيز نگارنده درصدد است تا با يک نگاه حداقلي در پرتو حقوق کشورهايي که در اين خصوص کار کرده اند موضوع را تحليل و ارزيابي نمايد.
1- بيان مساله
نفت و گاز از عمده ترين منابع ارضي ايران هستند که مهمترين بخش وابسته به سرمايه گذاري خارجي است. قراردادهاي دولت با اشخاص حقوقي مهمترين ابزار روابط اقتصادي بين المللي مي باشد که به ويژه پس از پيروزي جنگ جهاني دوم جهت توسعه و تحکيم اين روابط مورد استفاده قرار گرفته اند. اين امر به خصوص در کشور تک محصولي ايران نيز واجد اهميت است که در صورت اختلاف بر سر اين منبع مهم چگونه به حل و فصل آن پرداخته شود. دولتها من جمله ايران از اين ابزار جهت توسعه اقتصادي خود بهره مي گيرند. راه هاي توسعه از طريق محصولات کشور، دولتها را با مسائل حاشيه اي آن نيز درگير ساخته است؛ چرا که ايده ها و نظرها در اين حوزه ممکن است تا حدي پيش رود که کار را به اختلاف بکشاند. اختلاف نظر در حوزه هاي مختلفي مجال ظهور و بروز مي يابد. يکي از مهمترين و بحث برانگيز ترين اين قراردادها، قراردادهاي نفتي است که به ويژه در کشورهاي جهان سوم و صاحب نفت از اهميت حياتي برخوردار مي باشد و عامل تعيين کننده اي در حيات سياسي و اقتصادي مردم اين کشورها بوده و خواهد بود. کشورهاي صاحب نفت که جهت استخراج و بهره برداري از اين منابع حياتي نيازمند سرمايه گذاري و فن آوري کشورهاي پيشرفته و شرکت هاي معظم نفتي بودند با انعقاد قراردادهايي در اسلوب هاي مختلف در جهت استفاده و بهره برداري از اين منابع بر آمدند.
يکي از مقوله هاي مهم در عصر حاضر براي حل و فصل هر گونه اختلافي بحث داوري مي باشد. استفاده از اين روش در اسناد و در قوانين مختلف کشورها توصيه شده و قوانيني در اين حوزه به تصويب رسيده‌اند. از يک سو اصل آزادي اراده در حقوق طرفين را به انتخاب قانون حاکم و شيوه رسيدگي بر دعوا که به شکل رسيدگي رسمي و از طريق دادگاه باشد سوق مي دهد و از سوي ديگر الزامات مطرح شده در قالب قوانين بر طرفين رابطه بار مي شود. اما به هر حال آنچه در اين ميان مهم است حل و فصل اختلافات ما بين اين شرکت ها و دولت هاي طرف قرارداد از طريق داوري مي باشد. “داوري روشي است که با استفاده از آن دو يا چند شخص ذي نفع حل و فصل مسئله اي را به يک يا چند شخص ديگر محول مي کنند که اختيارشان را از قرارداد خصوصي و نه مقامات يک دولت اخذ کرده اند و بر اساس اين قرارداد بايد مسئله مزبور را پيگيري نمايند و نسبت به آن تصميم بگيرند. در بيشتر قراردادهاي تجاري بين المللي مربوط به حوزه نفت وگاز امروزه شرط رجوع به داوري بين طرفين به امضاء مي رسد. رد حقوق خصوصي طرفين اختلاف حق دارند اختلافات ناشي از تفسير و يا اجراي معاهده را به داوري ارجاع دهند. اختلاف هاي ناشي از اجراء يا تفسير قرارداد في مابين را در حدي که مخالف قانون نباشد با داروي ارجاع داده و ممنوعيت ها و محدوديت هاي آن نيز در قوانين يا در قراردادهاي بين طرفين وضع مي شود. در قراردادهاي بين المللي نفت گاز نيز امروزه دولتها به دلايل گوناگون به داوري متوسل شده اند. در واقع مزاياي استفاده از داوري است که امکان استفاده از آن را در قراردادهاي نفت و گاز ممکن و ضروري مي سازد. از اين ميان مي توان به سرعت در رسيدگي، تخصصي شدن حل و فصل اختلاف هاي نفت و گاز و … اشاره کرد.
2- سوالات تحقيق
1-در دعاوي حوزه نفت و گاز چرا گرايش به داوري تجاري بين المللي زياد شده است؟
2-مزاياي اين روش حل اختلاف نسبت به ساير روشها چيست؟
3-اسناد بين المللي در مورد حل و فصل دعاوي نفت و گاز چه روشي را توصيه مي کنند؟
3- فرضيه ها:
1-در حل و فصل قراردادهاي بين المللي نفت و گاز به دليل ارتباط با منافع کشور بايد در مواردي از داوري به عنوان روش برتر حل و فصل اختلافات استفاده شود.
2-حل و فصل اختلاف از طريق داوري مزايايي نظير تخصصي شدن، سرعت، انعطلاف پذيير و فراگيري را در پي خواهد داشت.
3-در اسناد عام و خاص بين المللي توصيه به استفاده از روش هاي جايگزين شده است.
4- سوابق پژوهش
در خصوص داوري و نيز قراردادهاي نفت و گاز به طور مستقل تحقيق هايي انجام گرفته است که مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
1. اماني، مسعود، حقوق قراردادهاي بين المللي نفت، نشر دانشگاه امام صادق، چاپ اول، 1391
2. انصاري، باقر، درآمدي بر مکانيزم هاي حل و فصل اختلافات تجاري بين المللي، نشريه حوزه و دانشگاه، سال يازدهم، شماره 44، پاييز 1384
3. توسلي جهرمي، منوچهر، نگاهي به شيوه هاي جايگزين حل اختلاف در مقررات جديد اتاق بازرگاني، مجله حقوقي، نشريه دفتر خدمات حقوقي بين‌المللي جمهوري اسلامي ايران، شماره 26 و 27، 1380
4. حسيني، سيد محمد،نقش ميانجيگري در فصل دعاوي و پاسخ دهي به نقض هنجارها، مجله دانشکده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران، شماره 45،سال 1378
5. صفايي، سيد حسين، مقالاتي درباره حقوق بين الملل و داوري هاي بين المللي، نشر ميزان، چاپ اول، 1375
6. گرشاسبي، اصغر، هنر و فن ميانجي گري، نشر مهاجر، چاپ اول، 1388
7. مصلحي، علي حسين و صادقي، محسن، نگاهي به شيوهاي جايگزين حل اختلافات ADR، نامه مفيد، سال 10، شماره 46، بهمن و اسفند 1383
اگرچه برخي از اين آثار به حقوق قراردادهاي نفت و گاز و برخي ديگر نيز به داوري مربوط مي‌باشند، لکن هيچ يک نتوانسته اند پيوند بين اين دو را به طور دقيق و مشخص مشخص سازند. از اين رو مي توان گفت موضوع فاقد سابقه پژوهشي مي باشد.
5- اهداف تحقيق:
هدف اصلي از انجام اين تحقيق بازشناسي نهاد داوري در حوزه قراردادهاي نفت و گاز با رويکردي بر نظام حقوقي ايران مي باشد. هدف فرعي از انجام اين تحقيق توسعه ادبيات موضوع به لحاظ کمي و کيفي مي باشد. تمام موسسات و سازمان هايي که به نحوي با قراردادهاي نفت و گاز سر و کار دارند و حل اختلاف ها در اين حوزه بر عهده آنها مي باشد، نظير شرکت ملي نفت و گاز ايران مي توانند از نتايج اين پژوهش استفاده کنند.
6- روش شناسي پژوهش
از حيث ماهيت روش تحقيق توصيفي-تحليلي است .برخي از مفاهيم در ابتداي هر تحقيق نياز به توصيف و باز شناساندن به خواننده را دارند. ممکن است هر خواننده نسبتاً حرفه اي آشنايي نسبي با موضوع داشته باشد، اما توصيف جامع مفاهيم لازم است. در اين پايان نامه

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید